Fisiltilar ve Ciglikar - Psikolojik ve Psikiyatrik Hizmetler

Birçok kisinin titizlik-temizlik, düzen, kapi, pencere ya da ocagi kontrol etme, sevdiklerinin basina kötü bir sey gelmesinden korkma gibi takinti/kuruntulari ve saçma oldugunu bile bile yaptigi davranislari (evden çiktiktan sonra dönüp kapiyi kontrol etme, elini uzun süre sabunlama vb.) olabilir. Ancak bunlar önemli bir sikinti ve zaman kaybi yaratmamaktadir.Ancak bunlar kiside ciddi bir sikinti, zaman kaybi ve islevsellikte bozulmaya yol açtiginda obsesif kompulsif bozukluk söz konusudur.

Obsesyonlar ( saplantilı düşünce) ), istem disi gelen, kisiyi tedirgin eden veya sikinti veren, bilinçli bir çaba ile kovulamayan yineleyici düsüncelerdir. Kompulsiyonlar (zorlantilı davranış) ise çogu kez obsesif düsünceleri kovma veya bu düsüncelerin verdigi sikintiyi azaltmak için yapilan ve istemeden yinelenen hareketlerdir. Bunlarin türleri su sekildedir:

Bulasma ve temizlik obsesyonlari : Genellikle mikroplarin, kirin, idrarin, diskinin kendilerine bulasmasindan korkarlar. Saatlerce kendilerini ve giysilerini ya da evdeki esyalari (yabanci biri oturup, dokundugunda) yikayarak, kendilerini ve çevrelerini ''bulasmadan'' korumaya çalisirlar. Hatla kendilerine bir sey bulasacagini düsündükleri durumlardan (toplu tasim araçlari, hastaneler, genel tuvaletler vb.) kaçarlar. Temizlenme kaygisiyla saatlerce kendilerinin ve çevrelerinin temizligini yaparlar.

Süphe obsesyonlari: Herhangi bir isi yapip yapmadiklarindan emin olamazlar ve bu nedenle yaptiklari seyleri tekrar tekrar kontrol ederler. Ütünün fisini çektigini bilse bile defalarca prizlerin kontrol edilmesi, ya da kapi kilitlerinin kontrol edilmesi gibi.

Düzen obsesyonlari: Bu tür obsesyonu olan kisiler her seyi tamamen dogru bir sekilde ve her zaman ayni biçimde düzenlemeye çalisirlar. Birilerinin esyalarina dokunmasina veya karistirmasina direnç gösterirler. Istenilen düzene ulasmak için saatlerini harcayabilirler.

Saldirganlik veya zarar verme obsesyonlari: . Bu kisiler yapmayacaklarini bilseler bile zarar vermekten korkarlar ve bu korkularini engelleyemezler. Örnegin esine ya da çocuguna zarar vermekten korkma. Bu korkuyu hafifletebilmek için bazen belirli eylemleri belirli sayida yaparlar bazen de zarar vermesi olasi seyleri (biçak gibi) kilit altinda tutarlar.

Dini obsesyonlar: Çogunlukla bu tür obsesyonlar kisinin zihnine ibadet yaparken takilir. Namaz sirasinda akla gelen küfürler gibi. Bu durumda sik sik dualari tekrarlar ve ibadetim kabul olmadi mi kaygisiyla tekrar tekrar namaz kilabilirler.

Sayma obsesyonlari: Bu kisiler düsündükleri ya da gördükleri sayilari saymaktan kendilerini alamazlar. Ellerin belirli sayida sabunlanmasi, tek ya da çift sayili ev ya da otomobillerin ugursuz kabul edilmesi gibi.

Obsesif kompulsif bozukluk, uzun süreli ve zamanla iyilesme dönemleri gösterebilen bir hastaliktir. Ilaçla ve psikoterapiyle tedavisi mümkündür. Ilaç tedavisi ve bilissel- davranisçi psikoterapinin birlikte kullanildigi durumlarda çok iyi sonuçlar alinmaktadir.