Sosyal Fobi

Sosyal fobi, bireyin yabanci insanlarla karsilastigi ya da digerleri tarafindan gözlenme olasiliginin bulundugu durumlarda yanlis birsey yaparak rezil olacagi korkusu yasamasi olarak tanimlanabilir. Kisi zamanla bu durumlarla karsilasmamak ve kaygi yasamamak için olumsuz duygular uyandiran ortamlara girmemeye ve bu ortamlardan kaçinmaya baslar.
 

Sosyal fobikler, performanslarini göstermeleri gereken sosyal durumlarda rezil olmaktan ya da olumsuz degerlendirilmekten asiri korkarlar. Korktuklari duruma maruz kaldiklarinda, dikkatlerini kendilerine yöneltir, siklikla kendilerini elestirir ve terleme, titreme, kizarma, kalp atiminda artis gibi fiziksel belirtiler gösterirler. Bu kisiler, baskalarinin bulundugu ve performans göstermeleri gereken durumlarda “herkes bana bakiyor, kontrolümü kaybedecegim, rezil olacagim, ellerimin titredigini ve yüzümün kizardigini herkes fark edecek” gibi düsüncelere sahiptirler. Sosyal fobikler, yasadiklari fiziksel belirtilerin, yanlis konusma ya da davranislarin digerleri tarafindan fark edilecegini düsünür ve bu durumdan utanç duyarlar. Sosyal durumlarda yasanan yogun anksiyete, benzer sosyal ortamlara da genellenir. Bu genelleme kisinin, diger insanlarla iliski kurmasini engeller ve sosyal ortamlara girdiginde anksiyete yasamasina yol açar. Kisi sosyal ortamlarda, tehdit olarak düsündügü algilarini felaketlestirir ve kendi inançlarini destekleyecek ip uçlari toplar.
 

Sosyal fobikler, yasadiklari anksiyete belirtilerinin korktuklari sosyal aktivite ya da göstermeleri gereken performansla iliskili oldugunun farkindadirlar. Böyle durumlarda yasanan korku ya da üzüntü, kisinin zor olacagina inandigi sosyal ortam ya da göstermesi gereken performanstan günler hatta aylar önce baslayabilir. Yasanan bu beklenti anksiyetesinden dolayi, kisi, gelecekte yapacagi konusma ya da aktiviteleri gözden geçirir ve provalar yapar.
 

Sosyal fobikler, kendilerini utangaç olarak tanimlarlar. Tanimlanan bu utangaçliga yogun anksiyete ve kaçinma davranislari eslik eder. Ancak, sosyal fobiden farkli olarak utangaç özelliklere sahip kisilerde yasanan anksiyete, bu denli yogun olmadigi gibi kaçinma davranislari da gözlenmez.
 

Sosyal fobiklerin bazilari, diger insanlarin önünde yemek yeme, yazi yazma ya da konusma yapma gibi belirgin performans gerektiren durumlarda anksiyete yasarken, bazi sosyal fobikler de, gündelik yasamin pek çok alaninda karsilastiklari ve aktif davranmalari gereken durumlar ve etkinlikler karsisinda yogun anksiyete yasarlar.
 

Sosyal fobikler, dissal görünümleri ile asiri ilgilenmekte ve yeteneklerinin eksik oldugunu düsündüklerinden, diger insanlarin kendilerini olumsuz degerlendireceklerine inanirlar. Bu kisiler, sosyal ortamlarda olumsuz degerlendirilme riskini azaltmak için pek çok önleyici davranis sergilerler. Örnegin konusmalarini ara vermeksizin hizla sürdürürler. Eger aralikli ve normal bir hizda konusurlarsa, seslerinin titredigi ve yüzlerinin kizardiginin fark edilecegi endisesini tasirlar.
 

Sosyal fobiye iliskin topluluk önünde konusma, otoriteden bir sey isteme, yeni insanlarla tanisma ve sosyal faaliyetlerde yer alma gibi durumlarda yasanan sikintilar ülkemizde siklikla görülen özelliklerdendir. Bu özellikler, hastalik olarak ele alinmayabilir. Ancak, yasanan anksiyete belirtilerinin düzeyi ve sürekliligi bireyin yasamini sinirladığı ve diger insanlarla etkilesime girmesini zorlastirdigi durumlarda, psikolojik destekve/veya  psikiyatrik tedavi alınması uygun olacaktır.  İlaç tedavisi ve psikoterapi  ile olumlu sonuçlar alınmaktadır..

Beni Arayın